تمام آکه در بخشهای بالا آمد تنها فشرده ای از داستان گره کوری است که بر سرنوشت گروه بزرگی از هموطنان ما افتاده و با آن که مستقیم و غیر مستقیم به نحوی از چگونگی زندگی آنها آگاه هستیم ولی گویی دراین سرزمین قالیباف ورفوگر وچله کشی وجود ندارد و یا مسایل زندگی آنها آنچنان نیست که که غبارش بر گوشه ای از دامان ما به نشیند.
بهرحال بدون تردید از همه مردم اعم از فرهیحتگان و یا مردم عادی انتظاری نیست کما اینکه از اظهار نظرهای جمعی برخی از فرهیختگان درزمینه های اقتصادی و اجتماعی حتی کسانی که به نظر میرسی ازروی دلسوزی اظهار نطر میکنند عملاً جز نفی کلیت قالیبافی راه حلی ارایه نشد. اگر مساله را تنها به جامعه فرش و بعد از آن فرش دستباف تقلیل دهیم نتایج عینی و عملی این بررسی نشان میدهد که جامعه فرش به جمع وابستگان حرفه فرش با همان نگاهی می نگرد که ابزار و تمهیدات تولید وحتی الامکان سعی در خرید ارزان و فروش باسود بیشتر دارد و این امر تداوم شیوه ای است که طی صدها سال درقالیبافی رایج بوده است.
یک نکته دراین نتیجه گیری وجود دارد وشواهدی براین امر گواهی میدهد که حتی کسانی ازتولید کنندگان ویا دیگرانی از جامعه فرش زمانی که با مساله بیمه که مواردی درمورد قالیباان مطرح بوده مواجه شده اند به عنوان اظهار نظری نه چندان مهم مطرح کرده اند که این کار موجب افزایش بهای فرش تمام شده می شود. که البته بلافاصله این پرسش در ذهن مطرح می شود که پس این ارزش افزوده ای که برخی ازفرشها می کنند که گاهی آنها را تا مرز حراجها و موزهها میکشاند ناشی ازچیست؟
ااین زمان تعداد قابل توجهی آموزشکده ودانشگاه وبرخی مراکز خصوصی به کار اموزش فرش مشغولند و شاید متجاوز از صدها استاد و هنرجو دراین مراکز درس میدهند ویا آموزش میبینند اما دریغ از این که این گروه های متولی فرش توجه هدفمندی به این انبوه وابستگان فرش که آنان درواقع میباید یار و یاور و همراه آنان درکار تولید باشند بنمایند
البته این بحث گسترده ای است که منتقدان خود را دارد که امیدواریم درشرایط دیگری دریچه این مباحث گشوده شود. اما به عنوان ملموسترین نتیجه اثرات بی توجهی به جامعه تولید کننده فرش تخریب تولید نهایی است که به صورت آشکار و یا پنهان درفرش وجود دارد (نتیجه عینی آنرا بخوبی در فرش دستباف امروز ایران میتوان دید).
یاداوری۱: با تاکیدی که برکیفیت فرشهای گذشته داریم اهمیت نقش تولید کننده استاد کار ومواد اولیه وشرایط تولید درگذشته قالی توجه است.
این اشاره را دراینجا تمام می کنیم. چون باید بخشی بپردازیم که هدف بیشترین گفتارها بوده است و آن اینکه باید بتوان برای این مسایل که به نظر پیچیده و دشوار میآیند راه حلی درجهت آگاهی بخشیدن به مراکز مسئول کار وکارگران و برای سوق قوانین کار و بیمه وبهداشت به سوی گروههای وابسته به تولید فرش پیدا کرده وتلنگری به وجدان آگاه جامعه فرش بزنیم.
